Αίτια

Η τελειότητα της αρχαίας οικοδομικής τέχνης εξασφάλισε την υψηλή αντοχή των μνημείων στις φυσικές δράσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε πολλές περιπτώσεις, ωστόσο, η ανθρώπινη δραστηριότητα διατάραξε την ισορροπία της αρχαίας οικοδομής, καθιστώντας τα μνημεία περισσότερο ευάλωτα στη φθορά από φυσικά αίτια. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πλειονότητα των φθορών που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε σήμερα δεν οφείλονται πρωταρχικά στη δράση φυσικών παραγόντων, αλλά σε ανθρώπινη επέμβαση. Εκτεταμένες είναι και οι φθορές που προκλήθηκαν από σωστικές ή αναστηλωτικές επεμβάσεις του πρόσφατου παρελθόντος. Η αστοχία των επεμβάσεων αυτών συνίσταται, κυρίως, στη χρήση κοινού σιδήρου ως στοιχείου σύνδεσης θραυσμένων αρχιτεκτονικών μελών ή ενίσχυσης της αντοχής άλλων.

Οι κυριότερες φθορές των μνημείων που αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο της σύγχρονης επέμβασης διακρίνονται στις ακόλουθες κατηγορίες:

Α. Μηχανικές: πρόκειται για φθορές που οφείλονται σε σεισμούς, εκρήξεις, βομβαρδισμούς, πυρκαγιές, παγετό, καθώς και στη διόγκωση των οξειδωμένων σιδηρών συνδέσμων των νεώτερων επεμβάσεων.

Β. Χημικές: πρόκειται για μορφές διάβρωσης που προκαλούνται στο μάρμαρο κυρίως από την όξινη βροχή. Ένα σοβαρό πρόβλημα συνδεδεμένο με την ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελούν και οι διάφορες επικαθήσεις, δηλαδή η σκόνη, η αιθάλη και τα μεταλλοξείδια.

Γ. Βιολογικές: πρόκειται για μορφές διάβρωσης που προκαλούνται από τις λειχήνες, τους μύκητες, τα περιττώματα των πτηνών, τις ρίζες των φυτών και τα εκχύματά τους.