Φθορές |  Τεχνικές συντήρησης |  Εργασίες στα μνημεία |  Ερευνητικά Προγράμματα | 


Οι επεμβάσεις έχουν στόχο τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για την πρόληψη και την αναστολή της διάβρωσης της πέτρας. Στα πλαίσια της παθητικής συντήρησης, τα ευπαθέστερα στοιχεία του γλυπτού διακόσμου απομακρύνθηκαν από τα μνημεία για προληπτικούς λόγους και φυλάσσονται πλέον στο Μουσείο Ακροπόλεως (οι Καρυάτιδες από το Ερέχθειον, οι μετόπες της ανατολικής πλευράς, η δυτική ζωφόρος και αετωματικά γλυπτά από τον Παρθενώνα, η ζωφόρος του ναού Αθηνάς Νίκης).

 

Οι επεμβάσεις έχουν συστηματικό και σωστικό χαρακτήρα. Το πρόγραμμα συντήρησης περιλαμβάνει ένα φάσμα εργασιών, που διακρίνεται σε τρία κύρια στάδια: τη στερέωση της επιφάνειας, την απομάκρυνση των φθοροποιών παραγόντων και την αποκατάσταση.
 

Τεκμηρίωση εργασιών συντήρησης

 

Όλες οι φάσεις των εργασιών, καθώς και όλες οι πληροφορίες που επισημαίνονται για μορφολογικά, κατασκευαστικά στοιχεία ή παλαιότερες επεμβάσεις, τεκμηριώνονται. Των εργασιών προηγείται αναλυτική έκθεση με την εκτίμηση της κατάστασης της επιφάνειας που θα συντηρηθεί και πρόγραμμα αποκατάστασης.
Με χαρτογραφήσεις σε αρχιτεκτονικά σχέδια υπό κλίμακα αποτυπώνονται οι προηγούμενες επεμβάσεις, οι μορφές φθοράς των λίθων, τα ίχνη ιστορικών τεκμηρίων, οι επικαθίσεις, τα έγχρωμα επιφανειακά στρώματα, καθώς και όλη η πορεία των εργασιών. Η έναρξη, η εξέλιξη και το τέλος των επεμβάσεων συντήρησης συνοδεύονται από φωτογραφικές λήψεις, που αρχειοθετούνται. Τηρείται, επίσης, ημερολόγιο εργασιών, ενώ έχει αρχίσει και η ηλεκτρονική αρχειοθέτηση φωτογραφιών.

Σωστικές Επεμβάσεις

 

Προηγούνται συνήθως των εργασιών αποξήλωσης αρχιτεκτονικών μελών και περιλαμβάνουν περισυλλογή και καταγραφή θραυσμάτων, στερέωση της επιφάνειας και προστερέωση περιοχών με αποσάθρωση, απολεπίσεις και αποφλοιώσεις.

Στερέωση

 

Στο πρώτο στάδιο των επεμβάσεων γίνεται στερέωση της επιφάνειας, που έχει υποστεί περικρυσταλλική διάβρωση ή έντονη αποσάθρωση, για την επιβράδυνση του φαινομένου.

Αφαίρεση παλαιών κονιαμάτων

 

Μετά τη στερέωση αφαιρούνται με μηχανικά μέσα τα παλαιότερα κονιάματα, που έχουν αστοχήσει ή έχουν προκαλέσει ρηγματώσεις και παραπροϊόντα. Δεν αφαιρούνται τα κονιάματα σε τμήματα της επιφάνειας, όπου μπορούν να προκληθούν περαιτέρω φθορές στο μάρμαρο.

Αφαίρεση παλαιών μεταλλικών καρφίδων

 

Οι διαβρωμένες σιδερένιες ή ορειχάλκινες καρφίδες, που τοποθετήθηκαν για τη συγκράτηση θραυσμάτων, στο πλαίσιο παλαιότερων επεμβάσεων, αφαιρούνται και αντικαθίστανται, όπου χρειάζεται, με τιτάνιο. Το σύστημα αφαίρεσης των καρφίδων έχουν αναπτύξει οι μαρμαροτεχνίτες των συνεργείων συντήρησης.

Απομάκρυνση των κηλίδων σκουριάς

 

Η απομάκρυνση των κηλίδων σκουριάς από τους διαβρωμένους συνδέσμους επιτυγχάνεται με εξουδετερωμένο διάλυμα θειογλυκολικού οξέος.

Καθαρισμός ρωγμών

 

Καθαρισμός ρωγμών, εσωτερικών κενών και επιφανειών θραύσης γίνεται για την απομάκρυνση σαθρών τμημάτων, σωματιδίων και μικροοργανισμών.

Αποκόλληση και επανασυγκόλληση θραυσμάτων

 

Για τα θραύσματα που είναι ετοιμόρροπα ή παραμένουν σε παραμόρφωση επάνω στην επιφάνεια, εξετάζεται κατά περίπτωση και κατά θέση, το ενδεχόμενο αποκόλλησής τους. Κριτήρια είναι η διατήρηση του υλικού και η μη αλλοίωση της γεωμετρίας της επιφάνειας, κατά την επανασυγκόλλησή τους. Όπου απαιτείται μεγαλύτερη ενίσχυση (προκειμένου για μεγαλύτερα θραύσματα) τοποθετούνται επιλεκτικά αφανείς καρφίδες τιτανίου των οποίων η διαστασιολόγηση γίνεται με την υπόδειξη πολιτικού μηχανικού. Σε περίπτωση μικρών θραυσμάτων (ψηγμάτων) χρησιμοποιείται ασθενέστερο μηχανικά κονίαμα με προσθήκη ασβέστη.

Σφράγιση των αρμών

 

Η σφράγιση των αρμών είναι η τελική φάση και γίνεται για την αποτροπή της εισόδου στερεών σωματιδίων, την απορροή των ομβρίων υδάτων και την αισθητική αποκατάσταση των επεμβάσεων.

Προστασία

 

Τα γλυπτά για λόγους προστασίας έχουν μεταφερθεί στο μουσείο της Ακρόπολης. Για τις επιφάνειες των μνημείων, που παραμένουν εκτεθειμένες στην ατμοσφαιρική ρύπανση είναι αναγκαία η εφαρμογή ενός προστατευτικού υλικού, που θα αναστέλει τη γυψοποίηση, δεν θα αλλοιώνει αλλά αντιθέτως θα προστατεύει την επιφάνεια, αλλά και τα υλικά των επεμβάσεων συντήρησης και θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις για αναστρεψιμότητα και συμβατότητα με το μάρμαρο.
Μετά από ένα μακροχρόνιο ερευνητικό πρόγραμμα, που πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο Επιστήμης και Τεχνικής των Yλικών υπό τον καθηγητή Θ. Σκουλικίδη, αφού απορρίφθηκαν όλα τα προσφερόμενα εμπορικά προστατευτικά υλικά, σχεδιάστηκε ένα υλικό που βασίζεται στους n-ημιαγωγούς. Αυτοί είναι οξείδια μετάλλων που αποκτούν τις ιδιότητες του ημιαγωγού, όταν παρασκευαστούν ηλεκτρολυτικά. Η δράση τους βασίζεται στην αναστολή της γυψοποίησης. Μεταξύ πολλών τέτοιων οξειδίων που δοκιμάστηκαν, απεδείχθη ότι το οξείδιο του αλουμινίου με φορέα αντιστρεπτό πολυμερές είναι το πλέον αποτελεσματικό. Η σύνθεση του υλικού είναι φορέας μεθακρυλικό αιθύλιο σε τολουόλιο 10% με προσθήκη ηλεκτρολυτικά παρασκευασμένου οξειδίου του αλουμινίου (Al2O3), που είναι το συστατικό με τις ιδιότητες του n-ημιαγωγού. Ο n-ημιαγωγός, πέραν της προστασίας που προσφέρει στο μάρμαρο, προστατεύει και τον φορέα από την υπεριώδη ακτινοβολία και την γήρανση. Το υλικό αυτό έχει εφαρμοστεί πιλοτικά σε κίονα των Προπυλαίων και σε επιγραφή στο πλάτωμα της Ακρόπολης.

Τεχνητή Πατίνα

 

Για την άμβλυνση της χρωματικής αντίθεσης του νέου μαρμάρου των συμπληρωμάτων με το αρχαίο μάρμαρο των αρχιτεκτονικών μελών εφαρμόζεται η τεχνητή πάτινα. Η σύνθεση του υλικού βασίζεται στη βασική ιδέα του προστατευτικού υλικού και αποτελείται από φορέα μεθακρυλικό αιθύλιο σε τολουόλιο 10%, με προσθήκη ηλεκτρολυτικά παρασκευασμένου οξειδίου του σιδήρου και ανόργανες χρωστικές.

2011 ΥΣΜΑ
ΥΣΜΑ
Copyright © ΥΣΜΑ 2011. All rights reserved.
Powered by orbitlab